Kun je daarvan leven?

Freelancejournalistiek, kun je daarvan leven?

 

Her en der vind je een freelancejournalist die riant leeft van zijn werk als redacteur, fotograaf of televisiemedewerker. Maar laten we eerlijk zijn: dat zijn uitzonderingen. Vooral wie als freelancer voor dagbladen werkt, moet al aardig wat tekst of foto’s leveren om een fatsoenlijk inkomen te vergaren. Tenzij je al een klinkende naam hebt en paginagrote interviews mag leveren.

Algemene tarieven bestaan niet, zelfs bij één en dezelfde redactie gelden soms tarieven à la tête du client.  De VVJ adviseert zelf een minimumtarief van 1,22 euro à 3,05 euro per regel van 60 tekens, afhankelijk van de aard van het werk (verslaggeving, commentaar, reportages, interviews) en van de oplage van de krant. Dat levert dan bijvoorbeeld 81 euro à 203 euro op per pagina van 4000 tekens. Nog altijd heel bescheiden, als je het afzet tegen de geïnvesteerde tijd.

De gespecialiseerde pers (vaak magazines gespecialiseerd in bepaalde sectoren, zoals auto’s, mode, ICT, fotografie, noem maar op) hanteert tarieven per pagina van 25 regels met 60 tekens (1500 tekens, dus). Die gaan van 45 euro tot 105 euro voor 1500 tekens. Opnieuw uitgaande van een met tekstverwerker opgestelde pagina met 4000 tekens, kom je dan uit op 120 à 280 euro voor zo’n pagina.

Uit een enquête die de VVJ in 2009 heeft gehouden onder freelancers, bleken magazines (week- en maandbladen) ergens tussen 100 en ruim 200 euro per pagina van 4000 tekens te betalen; De dagbladen bleken een heel gedifferentieerd tarievensysteem te hanteren, met nogal wat variabelen (regionale, provinciale en nationale pagina’s, voorpagina, exclusiviteit, …), maar algemeen kun je stellen dat je als freelancer door een dagblad minder betaald krijgt voor eenzelfde productie dan door een weekblad.

Cameramen werken meestal voor een dagtarief (van 10 uren) en kregen daarvoor in 2009 tussen 275 en 350 euro.
Uit een recente enquête van onze Franstalige zusterorganisatie AJP bleek dat in 2011 vier op de tien freelancers in Franstalig België minder dan 2.000 euro bruto per maand verdiende.
 
Laten we even vergelijken met een loontrekkende. Voor een dagblad geldt voor een universitair geschoolde in loondienst een startloon van ongeveer 2.900 euro per maand (oplage < 80.000 exemplaren) tot 3.232 euro per maand (>180.000 exemplaren). Dat brutoloon moet je met 13,92 (vakantiegeld + 13de maand) vermenigvuldigen om tot een jaarloon te komen:  40.368 euro tot 44.989 euro dus, voor 11 maanden werk, min een tiental officiële feestdagen. Dat levert een uurloon (in vaste dienst) op van ongeveer 24 à 27 euro voor een beginnende dagbladjournalist.

Wil je weten hoeveel je per uur moet verdienen als freelancer om tot een vergelijkbar resultaat te komen, dan moet je daar nog eens de patronale sociale bijdrage (pakweg 35%) bijrekenen. Dan kom je aan ruim 32 à 36,50 euro per uur. Reken dan niet alleen de uren die je aan het schrijven of aan het filmen bent. Ook alle uren aan voorbereiding en afwerking moet je erbij tellen.