Internationale Dag tegen de straffeloosheid van misdaden tegen journalisten

Bedreigingen en misdaden tegen journalisten bestrijden om de vrijheid van meningsuiting voor iedereen te beschermen, daarover gaat het op de ‘International Day to End Impunity for Crimes against Journalists’. In 2014 riepen de Verenigde Naties deze dag in het leven, om de straffeloosheid voor misdaden tegen journalisten aan te kaarten. Het is één van de meest urgente kwesties om de vrijheid van meningsuiting en de toegang tot informatie voor alle burgers te garanderen.

Tussen 2006 en 2020 zijn meer dan 1.200 journalisten vermoord, omdat ze het nieuws rapporteerden en informatie publiek maakten. Kortweg, omdat ze hun job uitoefenden. Volgens het UNESCO-observatorium van vermoorde journalisten gaan maar liefst negen op de tien moordenaars vrijuit. Deze straffeloosheid leidt tot meer moorden, wat vaak een symptoom is van escalerende conflicten en de ineenstorting van de wetgeving en rechtsstelsels.

Hoewel moorden de meest extreme vorm van mediacensuur zijn, worden journalisten ook onderworpen aan talloze bedreigingen, variërend van ontvoering, marteling en andere fysieke aanvallen tot online en offline intimidatie. Deze fysieke en verbale bedreigingen creëren een klimaat van angst voor mediaprofessionals, die het vrije verkeer van informatie en de vrijheid van meningsuiting belemmeren.

Online bedreigingen en aanvallen treffen vooral vrouwelijke journalisten. Dat blijkt uit de meest recente discussienota van UNESCO, The Chilling: Global trends in online geweld tegen vrouwelijke journalisten. Daaruit blijkt dat 73 procent van de ondervraagde vrouwelijke journalisten al te maken kreeg met online bedreigingen, intimidatie en beledigingen. In veel gevallen worden deze misdrijven amper of zelfs niet onderzocht. UNESCO vreest dat deze aanhoudende straffeloosheid hele samenlevingen schaadt, omdat op deze manier ernstige mensenrechtenschendingen, corruptie en misdaad in de doofpot gestopt worden.

Rechtsstelsels die wel de tijd nemen en moeite doen om dreigingen tegen journalisten grondig te onderzoeken zenden een krachtige boodschap uit dat de samenleving, omdat ze de veiligheid van journalisten en de vrijheid van meningsuiting vooropstellen. Daarom benadrukt de Internationale Dag tegen de straffeloosheid van misdaden tegen journalisten dit jaar de instrumentele rol van de openbare aanklagers, bij het onderzoeken en vervolgen van moorden, maar ook van gewelddadige bedreigingen tegen journalisten.

Meer informatie over dit initiatief lees je op deze pagina.