Klokkenluiders in de EU beter beschermd

Het Europees Parlement heeft op 16 april met een grote meerderheid gestemd voor een betere bescherming van klokkenluiders in de EU. 592 van de 751 Europarlementsleden keurden de richtlijn goed.

De richtlijn speelt in op de afwezigheid van klokkenluidersbescherming in diverse lidstaten. Voor zover die er wel is, zijn er grote onderlinge verschillen.

Het is de bedoeling meer transparantie te verkrijgen over schendingen van Europees recht. Denk aan inbreuken op de regelgeving inzake overheidsopdrachten, financiƫle dienstverlening, nucleaire veiligheid en dies meer. Hoewel niet alle Europese bevoegdheden worden afgedekt, strekt de bescherming zich toch uit tot een belangrijk aantal fraudegevoelige domeinen. Volgens een studie van de Europese Commissie kan een performantere klokkenluidersbescherming in de sector van de overheidsopdrachten alleen al voor de hele EU 5,8 tot 9,6 miljard euro opleveren.

Belangrijk is dat klokkenluiders zowel via interne als externe kanalen kunnen rapporteren. Naar de media stappen kan weliswaar alleen wanneer een reactie uitblijft, wanneer er een manifest gevaar is voor het publiek of bij dreigende vergeldingsmaatregelen. De Europese Federatie van Journalisten (EFJ), en in haar schoot de VVJ, hadden die restricties liever zien wegvallen. Zij ijverden voor een volledig vrije keuze van meldingskanaal. Positief is dan weer de ruime interpretatie die is gegeven aan de begrippen ‘klokkenluider’ en ‘vergelding’.

De EU-lidstaten hebben twee jaar tijd om de richtlijn om te zetten in nationaal recht. Daarbij kunnen ze altijd nog een bredere bescherming regelen dan de minimale harmonisering in de richtlijn.